REHBER

Açık yapay zeka modelleri nedir?

Açık model, eğitilmiş ağırlıkları herkesin indirebileceği şekilde yayınlanan yapay zeka modelidir. DeepSeek, Qwen, GLM, MiniMax ve MiMo bu modellere örnektir. Bunları kendi donanımında çalıştırabilir ya da bir API üzerinden kullanabilirsin. Ne kadar serbestçe kullanabileceğini ise modelin lisansı belirler.

Yayın ve son güncelleme: 31 Ekim 2026

Açık ağırlık ne demek?

Bir yapay zeka modeli, eğitim sırasında öğrendiği milyarlarca sayıdan oluşur. Bunlara ağırlık denir. ChatGPT veya Claude gibi kapalı modellerde ağırlıklar şirketin sunucusunda kalır, modele yalnızca o şirketin uygulaması veya API'si üzerinden ulaşırsın.

Açık modellerde ağırlıklar Hugging Face gibi sitelerde yayınlanır. İndirip kendi sunucunda çalıştırabilir, ince ayar yapabilir veya bu modelleri sunan farklı sağlayıcılar arasında seçim yapabilirsin.

"Açık ağırlık" ile "açık kaynak" aynı şey değildir. Ağırlıklar açık olsa bile eğitim verisi ve eğitim kodu çoğu zaman yayınlanmaz. Kullanım hakların da yalnızca lisansa bağlıdır.

Hangi model hangi lisansla gelir?

Aşağıdaki lisanslar her modelin resmi Hugging Face sayfasından alındı. Kullanmadan önce lisansın kendisini oku. Sürüm değiştikçe lisans da değişebilir.

MIT ve Apache 2.0, ticari kullanım dahil oldukça serbest lisanslardır. Genelde yalnızca lisans metnini ve telif bildirimini korumanı isterler. Özel lisanslar ek şartlar içerebilir, örneğin belirli bir kullanıcı veya gelir sınırı ya da yasaklı kullanım listesi. Ticari bir ürün kuracaksan bu lisansların tam metnini oku.

Kendi bilgisayarında çalışır mı?

Modelin boyutuna ve donanımına bağlıdır. Belirleyici olan ekran kartı belleğidir (VRAM). Model dosyası belleğe sığmalı, üstüne konuşma bağlamı için de yer kalmalıdır.

Wold ekibi olarak 31 Ekim 2026'da şunu denedik: Qwen3.8-27B'nin FP8 sürümü yaklaşık 29 GB tutuyor. 32 GB belleği olan tek bir RTX 5090'a sığmadı, başlangıçta bellek yetersizliği hatası verdi. Model iki RTX 5090'a bölününce (vLLM, tensor paralel 2) çalıştı.

• Küçük modeller (birkaç milyar parametre) ve 4 bitlik sıkıştırılmış sürümler, tek bir oyun kartında veya güçlü bir dizüstünde çalışabilir.
• Orta boy modeller (20-30 milyar parametre) genelde 24-32 GB VRAM veya birden fazla kart ister.
• Büyük modeller (yüz milyarlarca parametre) veri merkezi donanımı gerektirir. Bunları çoğu kişi API üzerinden kullanır.

Model kartlarında önerilen donanım ve sürüm bilgisi yazar. Örneğin vLLM'in Qwen3.8-27B tarifi farklı kartlar için ayarları listeler.

API üzerinden kullanmak

Donanım kurmak istemiyorsan açık modelleri, onları sunan bir API üzerinden kullanabilirsin. Çoğu sağlayıcı OpenAI veya Anthropic ile uyumlu bir uç nokta sunar. Böylece Cline, OpenCode veya kendi kodun hiç değişmeden modele bağlanabilir.

Wold da OpenAI ve Anthropic uyumlu bir API sunar. Başlamak için API başlangıç rehberine, kodlama araçlarını bağlamak için Cline ve OpenCode rehberine, Claude Code için de Claude Code rehberine bak.

Sık sorulan sorular

Açık modeller ücretsiz mi?

Ağırlıkları indirmek genelde ücretsizdir ama çalıştırmak için donanım veya elektrik gerekir. Bir API üzerinden kullanırsan, sağlayıcı genelde kullandığın token kadar ücret alır.

Açık modeller Türkçe biliyor mu?

Büyük açık modellerin çoğu çok dilli veriyle eğitilir ve Türkçe anlar. Kalite modele ve göreve göre değişir. Kendi işinle küçük bir deneme yapmak en güvenilir yoldur.

Verilerim nereye gidiyor?

Modeli kendi bilgisayarında çalıştırırsan veri dışarı çıkmaz. Bir API kullanırsan istek o sağlayıcının sunucusuna gider. Sağlayıcının gizlilik politikasını oku. Wold için gizlilik aydınlatmasına bakabilirsin.

Hangi model en iyisi?

Tek bir en iyi model yok. Kod yazma, sohbet, uzun belge okuma ve maliyet için farklı modeller öne çıkar. Model kartlarındaki sonuçlar iyi bir başlangıçtır ama kendi görevinle denemeden karar verme.